ولادیمیر پوتین : پیام مسکو به ژنو

javane

دیپلمات ها می گویند از تصمیم ولادیمیر پوتین مبنی بر خارج کردن بخش عمده ای از نظامیان روس که در ماه های اخیر در حملات هوایی در سوریه مشارکت داشتند، غافلگیر شده اند. آنها می گویند مطمئن هستند پوتین قصد دارد اهرم جدید روسیه را در سوریه برای تشدید فشار بر بشار اسد جهت مصالحه به نمایش بگذارد.
یک دیپلمات ارشد در مذاکرات ژنو گفته است بشار اسد می تواند در تنظیم قانون اساسی جدید سوریه نقش داشته باشد اما روسیه به خوبی می داند که بشار اسد هیچ گزینه ای به جز کناره گیری از قدرت ندارد. در غیر این صورت روند کنونی در سوریه با بن بست مواجه خواهد شد. وی گفت روسیه موقعیت بشار اسد را چنان قوی کرده است که می تواند در موقعیتی متوازن در مذاکرات شرکت کند اما روس ها می خواهند به جنگ داخلی سوریه پایان داده شود. روس ها تعهدی به همراهی با بشار اسد تا مدت نامعلوم ندارند.
سفر هفته آینده جان کری وزیر امور خارجی آمریکا به مسکو هم به عنوان نشانه ای از نفوذ پوتین بر بشار اسد ارزیابی می شود. جان کری با هدف مذاکره با پوتین درباره دیدگاه وی در خصوص انتقال سیاسی در سوریه به مسکو سفر می کند. در عین حال روسیه « ویتالی نوامکین» یکی از چهره های دانشگاهی شناخته شده روس را برای کمک به سازمان ملل در روند صلح سوریه اعزام کرده است. ویتالی نوامکین اخیرا گفته بود هیچ کدام از طرفین جنگ در سوریه نمی توانند برنده شوند و مصالحه تنها راه پایان دادن به جنگ و تنش در سوریه است.
ارزیابی جدید دیپلمات های غربی در خصوص موضع روسیه بر مبنای خروج شماری از نظامیان روسیه از سوریه است که روز سه شنبه شروع شد. اما گفته شده است جنگنده های روسیه همچنان با جدیت از نیروهای نظامی دولت سوریه در پیشروی آنها به سمت شهر تاریخی تدمر حمایت می کنند.
وزیر دفاع روسیه تایید کرد مقر هوایی جدید مجهز به سامانه رادار هوایی جدید و برخی تسلیحات این کشور احتمالا همچنان در سوریه باقی خواهند ماند. وی گفت روسیه همچنان به حملات هوایی ضد تروریست ها ادامه خواهد داد اما مشخص نیست که آیا روسیه قصد دارد در این حملات گروه تروریستی داعش را هدف قرار دهد یا برخی از گروه های وابسته به کمیته عالی مذاکرات را هدف قرار دهد که نمایندگان آن در مذاکرات ژنو حضور دارند.
باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا دوشنبه شب در گفتگوی تلفنی با ولادیمیر پوتین از وی خواست از افزایش حملات هوایی به عنوان یک کار پر خطر خودداری کند. اوباما استدلال کرد که نقض آتش بس در سوریه که از دو هفته قبل شروع شده است بزرگ ترین تهدید در برابر مذاکرات صلح ژنو است که از دو روز پیش شروع شده است.
به گفته گروه های حقوق بشری و ناظران، حملات هوایی روسیه در سوریه تاکنون بیش از دو هزار قربانی غیرنظامی داشته است.
تحلیلگران می گویند همزمانی خروج بخشی از نیروهای روسیه از سوریه با تشدید مواضع دولت سوریه در روزهای اول مذاکرات صلح در ژنو نشان داد که حملات هوایی در سوریه نه به دستور بشار اسد بلکه به دستور شخص پوتین انجام می شد اما تلاش رسانه ای گسترده ای انجام می شد که چنان وانمود شود که این اقدام بر اساس تصمیمی مشترک بوده است.

سرویس اطلاعاتی مخفی اسرائیل که یکی از محدود سازمان هایی است که مدعی شده بود پیش از دیگران از مداخله نظامی روس ها در سوریه مطلع بوده است اعلام کرد از تصمیم پوتین مبنی بر خروج بخشی از نیروهای روسیه از سوریه بی خبر بوده است.
حتی استفان دی میستورا نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه و مقام های روس که با سازمان ملل درباره جزئیات آتش بس در سوریه همکاری می کنند از تصمیم پوتین برای خروج بخشی از نیروهای روس از سوریه بی خبر بودند. رهبران کمیته عالی مذاکرات در ژنو هم زمانی که خبر خروج نظامیان روسیه را از سوریه شنیدند شوکه شدند.
استفان دی میستورا روز سه شنبه گفت بعد از اولین دور مذاکرات مستقیم با کمیته عالی مذاکرات سوریه متوجه شده است که هیات حاضر در این مذاکرات، بر خلاف دور قبل از انگیزه کافی برخوردار نبودند. وی این بی انگیزگی مخالفان سوریه را ناشی از تشدید بحران آوارگان، مداخله روسیه، پیشروی های گروه داعش و پیدایش همبستگی جدیدی در شورای امنیت در قبال مسئله سوریه دانست.
«بسّامه کودمانی» مذاکره کننده ارشد کمیته عالی مذاکرات وابسته به مخالفان سوریه گفت بعد از نود دقیقه مذاکره زمانی که دی میستورا درباره اقدامات و مواضع روسیه ابراز امیدواری کرد ما گفتیم خواهان آن هستیم که این روند به سرعت ادامه بیابد.
وی گفت البته تاکنون هیچ پیشرفتی در خصوص مسئله بازداشت شدگان حاصل نشده است. وی مدعی شد هر روز پنجاه شخصیت مخالف دولت سوریه در زندانی های حکومتی این کشور اعدام می شوند. وی مسئله بازداشت شدگان را اقدامی مهم برای اعتمادسازی توصیف کرد و گفت این یک تعهد است و نمی توان درباره آن مذاکره کرد.
«سالم المسلط» سخنگوی کمیته عالی مذاکرات با اشاره به شروع ششمین سال جنگ داخلی در سوریه گفت ما از تصمیم روسیه مبنی بر خروج بخشی از نیروهایش از سوریه استقبال می کنیم. وی گفت ما نمی دانیم که این خروج شامل همه نظامیان روسیه است یا تنها شامل بخشی از نیروهای روسیه می شود. وی گفت اگر خروج نظامیان روسیه از سوریه شامل همه نیروهای روس باشد این اقدام زمینه را برای موفقیت بیشتر روند سیاسی در سوریه فراهم می کند.
سخنگوی کمیته عالی مذاکرات وابسته به مخالفان سوری در مذاکرات ژنو در پاسخ به سوالی مبنی بر این که آیا باید جنگجویان ایران و روسیه همگی از سوریه خارج شوند، گفت خروج جنگجویان دو کشور از سوریه بسیار خوب است اما مسئله مهم این است که آنها غیرنظامیان را هدف قرار ندهند و عملیات نظامی در سوریه ادامه نداشته باشد.
ما از مدت ها قبل منتظر بوده ایم و برای ارزیابی تصمیم پوتین منتظر خواهیم ماند. مسئله مهم چیزی نیست که شنیده ایم مسئله مهم اقداماتی است که باید انجام شوند. وی گفت نظامیان روسیه ممکن است در مناطق مختلف از جمله در مقرهای نظامی این کشور در سوریه حضور داشته باشند و حتی ممکن است ضد گروه داعش عملیات انجام دهند. وی مدعی شد تحولات اخیر در سوریه نشان داد که تصمیم گیر اصلی در سوریه روسیه است نه رژیم بشار اسد.
هیات حکومت سوریه هم که به ژنو اعزام شده است تنها زمان را تلف می کند و به حمایت های هیات روسی وابسته است. هیات حکومت سوریه اعلام کرده است که بقای بشار اسد در قدرت خط قرمز مذاکرات ژنو است اما مخالفان تاکید کرده اند هیچ پیش شرطی را نخواهند پذیرفت.
این مقام مخالفان سوریه گفت اگر روس ها اکنون بطور جدی حکومت بشار اسد را تحت فشار قرار دهند در آن صورت پیشرفت در مذاکرات بسیار سریع خواهد بود. اما لازمه محقق شدن این خواسته یک تصمیم شجاعانه دیگر از سوی پوتین است و آن هم این است که روسیه در کنار مردم سوریه قرار بگیرد.
نویسنده گزارش روزنامه گاردین در ادامه نوشته است کمیته عالی مذاکرات به عنوان نماینده مخالفان سوریه در مذاکرات اخیرا درباره درخواست خود مبنی بر کناره گیری بشار اسد از قدرت بسیار محتاطانه برخورد کرده است و تاکید می کند که این مسئله هم می تواند موضوعی برای گفتگو باشد. حتی تعهد صریحی از سوی روسیه مبنی بر کناره گیری بشار اسد از قدرت در مرحله ای مشخص هم می تواند برای مخالفان کافی باشد.
یکی از عواملی که کمیته عالی مذاکرات را در مذاکرات ژنو برای دستیابی به مصالحه محدود می کند این است که در صورتی که جنگجویان تحت فرمان این گروه احساس کنند که اصول آنها در مذاکرات با نمایندگان بشار اسد نقض شده اند احتمالا به سرعت به گروه النصره وابسته به القاعده ملحق خواهند شد. آتش بس کنونی در سوریه شامل گروه النصره نیست.
فرانک والتر اشتاینمایر وزیر امور خارجه آلمان هم گفت خروج نیروهای روسیه از سوریه فشارها را بر بشار اسد در مذاکرات تشدید کرد. وزیر امور خارجه فرانسه هم گفت هر اقدامی که به کاهش تنش در سوریه کمک می کند باید تشویق شود.
وزیر امور خارجه انگلیس هم گفت در صورتی که بشار اسد در سوریه در راس قدرت باقی بماند امکان صلح در این کشور وجود نخواهد داشت. وی گفت روسیه از قدرت و نفوذ منحصر به فردی برای موفقیت مذاکرات صلح سوریه برخوردار است. ما امیدواریم که روسیه از نفوذ خود بر سوریه برای موفقیت مذاکرات استفاده کند.
انتظار نمی رود استفان دی میستورا تلاش کند که به روند نسبتا کُند مذاکرات کنونی سوریه سرعت ببخشد. در مقابل وی تلاش خواهد کرد با انجام اقدامات کوچک و برداشتن گام های کوچک و کسب موافقت طرفین درباره اصول غیر جنجالی مانند حفظ یکپارچگی سوریه بدون توجه به مسائل فرقه ای میان طرفین اعتمادسازی کند.
یک دیپلمات غربی گفت انتظار می رود دو طرف در جریان مذاکرات در ژنو گاهی به دیوار برخورد کنند اما در نهایت در مواردی اعتماد میان آنها ایجاد خواهد شد.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *